Isidoro Fagoaga

Isidoro Fagoaga LarracheIsidoro Fagoaga

1893ko apirilaren 3an jaio zen Berako Agamontea etxean, Illekueta auzoan. Gazterik Buenos Airesera joan zen, han zuen osaba batengana. Kanturako zaletasuna izan zuen gazterik, eta Titta Ruffo eta Florencio Constantinok gomendatuta,  Cleofonte Campanini lehiaketan hirugarrena sailkaturik gelditu zen, Beniamino Gigli eta Francesco Merli ospetsuen atzetik Parmako kontserbatorioan ikasketak egiteko beka eskuratuz.

Madrilen “Sanson eta Dalila” operarekin estreinatu zen 1919n, gero Bilbon egon zen Guridiren “Amaya”kin (1920an) eta ondotik Llácer-Casali Konpañiarekin ibili zen Espainia eta Italia artean Wagneren bi operak abesten (Walkyria eta Parsifal). Wagnerrez lanez haratago, hainbat opera kantatu zituen: “Boris Godunov”, “Sansón eta Dalila”, “Norma”, “Ana Karenina”, “Tabare”…

Argentinan kantuan aritu ondotik, Italiara itzuli zen, eta Milango “La Scala”-n kontratatu zuten, Wagnerren hainbat opera kantatzeko. Autore alemaniarraren operetan aditu bihurtu zen  eta 7 denboraldiz aritu zen Italiako antzoki hartan kantuan. Buenos Aires-eko “Colon” Antzokian bi denboralditan ere tartekatu zituen emanaldiak, 1925 eta 1930 urteetan.

1937ko apirilean, Gernika bonbardatu zutenean, Italiako zenbait antzokitan zegoen kantatzen azkenekoa Bellini Antzokian izanik, Catanian (Sizilia). Ondotik kantatzeari utzi zion eta  Donibane Lohitzunen errefuxiatu zen. II. Mundu Gerran, alemaniarrek Frantzian sartu baino lehen,  atxilotu zituzten Isidoro eta euskal erbesteratu gehienak Gurseko kontzentrazio esparruan. Bertatik ateri zen, hilabete bat pasatu ondoren,  Behenafarroako politiko bateri esker, Jean Ybarnegaray eta Buenos Aires-era erbesteratu zen 1951an.

“Gernika” aldizkaria berrizkuratu eta berrargitaratu zuen Donibane Lohitzunen 1948an,  eta kantua utzita, idatzi egin zuen aurrerantzean, hainbat liburu argitaratuz: “Pedro Garat, el Orfeo de Francia” (1948), “Domingo Garat, el defensor del Biltzar” (1951), “Retablo Vasco” (1959)… Prentsan ere kolaborazio ugari egin zituen garai hartan, nagusiki Euskal Herriko gaiez idatzi zuen.

Euskal Herrira itzuli zen, eta Donostian hil zen, 1976an.

Isidoro Fagoaga entzuteko:

Facebook